در ماه اکتبر سال 2025 قیمت جهانی ذرت از یک سو به دلیل عرضه قابل توجه محصول و از سوی دیگر به دلیل نگرانی در خصوص عملکرد محصول در ایالات متحده آمریکا و توسعه تجارت میان چین و ایالات متحده آمریکا تقریبا ثابت باقی مانده است. به طور همزمان، قیمت جهانی گندم در مبادی صادراتی مختلف متفاوت بوده و قیمت این محصول شاهد نوساناتی محدودی بوده است. قیمت جهانی برنج نیز به دلیل رقابت شدید میان صادرکنندگان و آغاز فصل برداشت در برخی از کشورهای اصلی صادرکننده محصول کاهش یافته است. قیمت جهانی دانه‌های روغنی و روغن نباتی نیز روندی افزایشی داشته اما در بازار کنجاله شاهد ثبات قیمتی بوده‌ایم.

پیش‌بینی دقیق و به‌موقع شرایط جوی در بخش کشاورزی و دامداری از اهمیت بالایی برخوردار است، زیرا تغییرات جوی به‌صورت مستقیم بر تولید محصولات کشاورزی و سلامت و بهره‌وری دام‌ها تأثیر می‌گذارد. اطلاع‌رسانی مناسب درباره شرایط جوی نقش مهمی در کاهش خسارات ناشی از مخاطرات آب‌وهوایی مانند بارش‌های شدید، یخبندان، بادهای مخرب و امواج گرمایی دارد.
یکی از شاخص‌های مهم ارائه‌شده در این بولتن‌ها، شاخص دمایی–رطوبتی (THI) است که میزان تنش حرارتی وارد بر دام به‌ویژه استرس حرارتی مؤثر بر تولید شیر در گاوهای شیری را تعیین می‌کند. استفاده از THI به دامداران کمک می‌کند تا پیش از وقوع شرایط بحرانی، اقدامات مدیریتی لازم را برای کاهش تنش و حفظ بهره‌وری دام‌ها انجام دهند.
هدف از انتشار این بولتن‌ها ارائه پیش‌بینی‌های تخصصی خسارت‌های جوی در بخش کشاورزی و دامداری است. در این بولتن‌ها پیش‌بینی‌ هفت‌روزه پارامترهای زیر ارائه می¬گردد:
 شاخص رطوبت دما برای دام
 احتمال بادهای خسارت‌زا
 احتمال بارش‌های خسارت¬زا
 یش¬بینی احتمال وقوع امواج گرمایی
 شاخص‌های دما–رطوبت مرتبط با سلامت دام
این بولتن‌ها به صورت هفتگی منتشر می‌شوند تا امکان تصمیم‌گیری سریع و کاهش خسارت برای کشاورزان، دامداران و دیگر فعالان بخش خصوصی فراهم شود. انتشار چنین اطلاعاتی می‌تواند نقش مؤثری در پیش‌آگاهی، کاهش ریسک و مدیریت بهتر رویدادهای نامطلوب اقلیمی داشته باشد.
برای دریافت بولتن هفتگی پیش‌بینی خسارت‌های جوی در بخش کشاورزی روی لینک زیر کلیک کنید.

مرکز ملی مطالعات راهبردی کشاورزی و آب اتاق ایران، با همکاری پژوهشگاه هواشناسی و علوم جو، اقدام به تهیه و انتشار بولتن‌های هفتگی هواشناسی کشاورزی برای کل کشور کرده است.
پیش‌بینی وضع آب‌ و هوا در حوزه کشاورزی از اهمیت ویژه‌ای برخوردار است، زیرا تغییرات جوی به‌طور مستقیم بر تولید محصولات کشاورزی تأثیر می‌گذارد. اطلاع به‌موقع از شرایط آب‌وهوایی، کشاورزان را در زمان‌بندی صحیح کاشت، داشت و برداشت یاری می‌کند. استفاده از این اطلاعات همچنین امکان برنامه‌ریزی دقیق‌تر برای مصرف آب و نهاده‌ها را فراهم کرده و در نهایت موجب افزایش بهره‌وری، کاهش هزینه‌ها و پایداری تولیدات کشاورزی می‌شود. از این رو، ارائه این اطلاعات به منظور اطلاع‌رسانی به تولیدکنندگان بخش کشاورزی، فعالان بخش خصوصی و مدیران این حوزه ضروری است.
داده‌های بولتن بر اساس مدل‌های پیشرفته هواشناسی و اطلاعات رسمی سازمان هواشناسی کشور تهیه شده‌اند و شامل موارد زیر هستند:
 پیش‌بینی تبخیر و تعرق مرجع
 شاخص گرمایی، حداقل ممکن شاخص دمایی سرمای باد
 دامنه تغییرات شبانه‌روزی دما، دمای بیشینه و کمینه
 تغییرات میانگین دمای روزانه و دمای کمینه و بیشینه در هر روز نسبت به روز قبل
 میزان بارش،
 بیشینه سرعت باد
این اطلاعات به صورت نقشه‌های گرافیکی و فایل PDF منتشر می‌شوند و هر هفته به‌روزرسانی می‌گردند. علاوه بر این، اطلاعات پیش‌بینی دمای کمینه و بیشینه، بیشینه سرعت باد، بارش روزانه و تبخیر و تعرق مرجع در قالب جداول ویژه مراکز استان‌ها نیز ارائه می‌شود تا دسترسی به داده‌های کاربردی برای مدیران و تولیدکنندگان آسان‌تر باشد.
برای دریافت بولتن هفتگی پیش‌بینی هواشناسی کشاورزی روی لینک زیر کلیک کنید.

در نشست راهبرد توسعه کشاورزی کشور از نظر بخش خصوصی مطرح شد
با زیست‌بوم شکننده ایران نمی‌توانیم به خودکفایی محصولات کشاورزی برسیم | رتبه 102 ایران در بهره‌وری آب کشاورزی از 123 کشور جهان
شاخص بهره‌وری آب در بخش کشاورزی ایران نزدیک 0.8 کیلوگرم تولید محصول خشک به ازای مصرف هر مترمکعب آب است که با استانداردهای جهانی فاصله زیادی دارد. این شاخص در جهان بین 1.5 تا 2.5 کیلوگرم گزارش شده است.
رئیس مرکز ملی مطالعات راهبردی کشاورزی و آب اتاق ایران، گفت: زیست‌بوم ایران به گونه‌ای است که نمی‌توانیم در کشت گندم و برنج و تولید شکر و روغن خودکفا شویم.

کوروش صادق زاده، در نشست «راهبرد توسعه کشاورزی کشور از نظر بخش خصوصی» ادامه داد: بیشترین میزان زیرکشت گندم در ایران 1.6 میلیون هکتار است اما تا 1.8 میلیون هکتار هم کشت می‌شود که باید جلوی این اقدامات گرفته شود.

او با بیان اینکه از دهه 40 و آغاز فرآیند توسعه در ایران، برخی معتقد بودند کشاورزی باید محورتوسعه باشد اما گروهی دیگر به درستی معتقد بودند ایران زیست‌بوم شکننده دارد و نمی‌تواند با محوریت کشاورزی توسعه پیدا کند و باید به سمت توسعه صنعتی برود، افزود: امروز در مجموع ارزش تولیدات کشاورزی ما به 38 میلیارد دلار می‌رسد که حدود 8 تا 10 درصد GDP کشور است.

صادق زاده، اظهار کرد: سهم کشاورزی از GDP در آمریکا 0.3 درصد، در آلمان 0.7 درصد و در ترکیه 7 درصد است و هند با 15 درصد تنها کشوری است که این رقم از ایران بیشتر است. بنابراین اگر بخواهیم به سمت اقتصاد دو تریلیون دلاری، حرکت کنیم بخش کشاورزی نمی‌تواند نقش آنچنانی در آن داشته باشد.

او با بیان اینکه انتظار این است که وقتی GDP افزایش یابد سهم کشاورزی هم کاهش یابد، ادامه داد: با این حال اما توسعه بخش کشاورزی ضروری است. اگر در این بخش توسعه رقم بخورد، برای تولید 100 میلیون تن فراورده‌های کشاورزی تا این میزان آب مصرف نخواهیم کرد. زیست‌بوم ایران شکننده است و بدون رعایت بایدهای چهارگانه توسعه پایدار موفقیتی در توسعه کشاورزی و توسعه کل کشور نخواهیم داشت.

صادق زاده با تشریح الزامات چهارگانه طرح‌های توسعه‌ای در ایران، افزود: این پروژه‌ها باید توجیه اقتصادی داشته باشند، منجر به تخریب محیط زیست نشوند، نظم اجتماعی را هم بهم نریزند و حقوق نسل‌های بعدی را حفظ کنند.

رئیس مرکز ملی مطالعات راهبردی کشاورزی و آب اتاق ایران، به راه‌کارهای پیشنهادی اتاق ایران به عنوان نماینده بخش خصوصی برای غلبه بر بحران آب و توسعه بخش کشاورزی اشاره کرد و افزود: اولین و مهم‌ترین توصیه کاهش شدید مصرف آب است. مصرف آب کشاورزی باید به 50 میلیارد مترمکعب برسد. باید تبدیل آب شرب به آب بهداشتی در برنامه قرار بگیرد.

او با بیان اینکه تهیه آب آشامیدنی مردم دومین راهکار است، اظهار کرد: پیشنهاد سوم این است که برداشت آب زیرزمینی به 35 میلیارد مترمکعب در سال برسد. همچنین در مورد بازتخصیص آب اقداماتی انجام شود و افزایش بهره‌وری مصرف آب در دستور کار جدی قرار بگیرد. همچنین برای حمایت از کشت فراسرزمینی و استفاده از آب مجازی اقدام شود. با این راهبردها می‌توانیم ضمن کمک به تأمین امنیت غذایی، محیط زیست ایران را هم حفظ کنیم.

بهزاد فکاری، رئیس گروه اقتصاد کشاورزی مرکز ملی مطالعات راهبردی کشاورزی و آب اتاق ایران، هم گفت: به غلط تصور می‌شود توسعه کشاورزی به معنای توسعه زیر کشت است. اما این درست نیست. اگر توسعه انجام شود بخش کشاورزی کوچک اما بهینه می‌شود. به همین دلیل شاهد هستیم در بسیاری از کشورها، با توسعه این بخش، سهم کشاورزی از GDP کوچک‌تر شده اما اشتغال در این بخش 20 درصد افزایش یافته است.

شاهرخ شجری، کارشناس مدیریت کشاورزی، با ارائه فاز اول گزارش تدوین استراتژی توسعه کشاورزی ایران که مربوط به مطالعه سوابق کشور و وضعیت فعلی کشاورزی است، گفت: کشورهای در حال توسعه بر سر دوراهی تأمین امنیت غذایی و پایداری محیط زیستی گرفتار هستند. بنابراین در توسعه کشاورزی بحث پایداری استفاده از منابع کمیاب مطرح است. ما نیازمند مدل خاص توسعه کشاورزی ایران هستیم.

او افزود: توسعه کشاورزی با افزایش سطح زیر کشت اشتباه برداشت می‌شود. در حالی فرآیند پیشرفت و بهبود کشاورزی، منجر به افزایش میزان و کیفیت تولید، بهینه‌سازی منابع، ارتقا معیشت کشاورزان و پایداری منابع می‌شود. این توسعه بر سه محور تأمین امنیت غذایی، کاهش فقر و حفاظت از محیط زیست تعریف می‌شود.

شجری با تشریح مدل‌های مختلف توسعه کشاورزی، گفت: ما از مدل توسعه کشاورزی کشورهای پیشرو بدون در نظر گرفتن وضعیت اقلیمی و منابع و آب‌وخاک خودمان الگوبرداری کردیم که نتیجه‌ای جز تخریب منابع و خاک نداشت.

او با بیان اینکه 11 درصد از مساحت 165 میلیون هکتاری کشور ظرفیت بالقوه کشاورزی دارد، اظهار کرد: حدود 242 میلیارد مترمکعب نزولات آسمانی و حدود 90 میلیارد مترمکعب منابع آب‌های سطحی و زیرزمینی قابل دسترس است. در همین حال 77 میلیون واحد دامی و حدود 4.2 میلیون بهره‌بردار وجود دارد.

شجری با بیان اینکه بهره‌وری اقتصادی آب در کل اقتصاد ایران از 2.84 دلار در سال ۱99۰ به 2.91 دلار در سال ۲۰۰۰ و در نهایت به 4.83 دلار در سال ۲۰۲۰ رسیده و از رشد ۶۵ درصدی در بازه زمانی ۲۰۰۰-۲۰۲۰ برخوردار بوده است، گفت: همچنین شاخص بهره‌وری آب در بخش کشاورزی نزدیک 0.8 کیلوگرم تولید محصول خشک به ازای مصرف هر مترمکعب آب است که با استانداردهای جهانی فاصله زیادی دارد. این شاخص در جهان بین 1.5 تا 2.5 کیلوگرم گزارش شده است. رتبه ایران در زمینه بهره‌وری آب کشاورزی ۱۰۲ از میان ۱۲۳ کشور جهان است.

مرکز ملی مطالعات راهبردی کشاورزی و آب اتاق ایران در راستای انجام ماموریت خود در زمینه تحلیل روندها و تقویت رویکردهای مشارکت محور در سیاست‌گذاری نشستی با عنوان «راهبرد توسعه کشاورزی کشور از منظر بخش خصوصی» برگزار می‌نماید. بدین وسیله از علاقه مندان و فرهیختگان دعوت می‌شود با شرکت در این نشست بر افزایش هرچه بیشتر غنای علمی این جلسه کمک نمایند.

زمان برگزاری: 2 دی ماه 1404، ساعت 9 تا 12

محل: اتقا بازرگانی، صنایع، معادن و کشاورزی ایران، طبقه سوم ساختمان جدید.

لینک حضور مجازی:

https://vroom.iccima.ir/b/awn-blt-ubq-r3h

مرکز ملی مطالعات راهبردی کشاورزی و آب اتاق ایران، در راستای مأموریت‌های خود و با هدف پایش مستمر وضعیت تجارت خارجی بخش کشاورزی، به‌صورت منظم آمار صادرات و واردات محصولات کشاورزی و صنایع غذایی کشور را رصد و تحلیل نموده و گزارش‌های مرتبط را تهیه و منتشر می‌نماید. در همین چارچوب، گزارش حاضر با عنوان « بازرگانی محصولات کشاورزی و صنایع غذایی در سه ماه ابتدایی سال 1404 و همسنجی آن با مدت مشابه سال قبل»، بر پایه اطلاعات مقدماتی منتشرشده از سوی گمرک جمهوری اسلامی ایران تنظیم شده است. این گزارش با هدف اطلاع‌رسانی به فعالان بخش خصوصی، تصمیم‌گیران، سیاست‌گذاران و پژوهشگران حوزه کشاورزی منتشر می‌شود و می‌تواند مبنایی برای تحلیل روندهای تجاری، آسیب‌شناسی و تصمیم‌گیری‌های آتی در این حوزه باشد.

مرکز ملی مطالعات راهبردی کشاورزی و آب اتاق ایران، در راستای مأموریت‌های خود و با هدف پایش مستمر وضعیت تجارت خارجی بخش کشاورزی، به‌صورت منظم آمار صادرات و واردات محصولات کشاورزی و صنایع غذایی کشور را رصد و تحلیل نموده و گزارش‌های مرتبط را تهیه و منتشر می‌نماید. در همین چارچوب، گزارش حاضر با عنوان « بازرگانی محصولات کشاورزی و صنایع غذایی در سه ماه ابتدایی سال 1404 و همسنجی آن با مدت مشابه سال قبل»، بر پایه اطلاعات مقدماتی منتشرشده از سوی گمرک جمهوری اسلامی ایران تنظیم شده است. این گزارش با هدف اطلاع‌رسانی به فعالان بخش خصوصی، تصمیم‌گیران، سیاست‌گذاران و پژوهشگران حوزه کشاورزی منتشر می‌شود و می‌تواند مبنایی برای تحلیل روندهای تجاری، آسیب‌شناسی و تصمیم‌گیری‌های آتی در این حوزه باشد.

مهمترین نکات این گزارش به شرح ذیل می‌باشند:

افزایش صد میلیون دلاری کسری تراز تجاری نسبت به شش ماهه سال 1403 و ثبت کسری 4.8 میلیارد دلاری نسبت به سال 1403

 سه محصول شامل شیر و فرآوردهای لبنی، پسته و مغز پسته و گوجه فرنگی بیشترین ارزآوری را برای کشور داشتند و کشورهای عراق، امارات و روسیه مهمترین مقاصد صادراتی محصولات کشاورزی به حساب می‌آیند.
سه محصول ذرت، روغن نباتی و برنج نیز مهمترین محصولات وارداتی کشاورزی از منظر ارزش می‌باشند و کشورهای امارات، ترکیه و هند مهمترین مبادی واردات محصولات کشاورزی می‌باشند.

این گزارش با هدف تحلیل وضعیت تولید، مصرف و واردات گوشت قرمز و شیر در کشور، روندهای وابستگی، فرصت‌ها و چالش‌های موجود را بررسی می‌کند. داده‌های رسمی تولید و مصرف نشان می‌دهد که اگرچه طی سال‌های اخیر ظرفیت تولید داخلی به‌ویژه در برخی بخش‌ها رشد داشته، اما نوسانات قیمتی، محدودیت واردات، وابستگی بالا به نهاده‌های خارجی و کاهش قدرت خرید خانوارها موجب تشدید فشار بر بازار و کاهش دسترسی مصرف‌کنندگان شده است. در بخش گوشت قرمز، روند کاهش مصرف سرانه و سهم بالای هزینه تغذیه‌ای خانوارها از چالش‌های اصلی است. در بخش شیر نیز علیرغم توسعه صنایع، مشکلات نهاده‌ای، قیمت‌گذاری و افت مصرف سرانه، امنیت غذایی کشور را تهدید می‌کند. گزارش حاضر مجموعه‌ای از تحلیل‌ها، نمودارها و پیشنهادهای سیاستی را برای ارتقای پایداری تولید، بهبود نظام بازار و افزایش تاب‌آوری زنجیره تأمین ارائه می‌دهد.

در گزارش «مدیریت منابع آب و افزایش بهره‌وری در بخش کشاورزی ایران» منتشرشده توسط مرکز ملی مطالعات راهبردی کشاورزی و آب اتاق ایران، راهکارهای علمی و عملی افزایش بهره‌وری آب در بخش کشاورزی ارائه شده است تا با کاهش فشار بر منابع آب تجدیدپذیر، زمینه تضمین امنیت غذایی و پایداری محیط‌زیست فراهم شود.
با وجود پیشرفت‌های انجام‌شده در حوزه مدیریت آب، بهره‌وری آب در تولید محصولات کشاورزی در ایران همچنان پایین‌تر از میانگین جهانی است. محدودیت منابع آب و اراضی، تشدید تأثیرات تغییر اقلیم و نیاز روزافزون به تأمین امنیت غذایی، اهمیت بهبود بهره‌وری آب را بیش از گذشته آشکار ساخته است.
این گزارش تأکید می‌کند که ارتقای بهره‌وری آب تنها با اقدامات یک‌بعدی مانند توسعه فناوری‌های آبیاری امکان‌پذیر نیست. یافته‌ها نشان می‌دهد بسیاری از روش‌های معرفی‌شده به‌عنوان «فناوری‌های صرفه‌جویی آب»، در عمل ظرفیت محدودی برای کاهش واقعی مصرف آب دارند. بر اساس رویکرد ردیابی آب، دستیابی به صرفه‌جویی حقیقی زمانی محقق می‌شود که مداخلات زراعی، مدیریت خاک و زمین، اصلاح الگوهای کشت و بهبود شیوه‌های مدیریتی به‌صورت تلفیقی اجرا شوند.
یافته‌های این بررسی نشان دهنده ضرورت هماهنگی مؤثر میان دستگاه‌های دولتی، بخش خصوصی، تشکل‌های کشاورزی و بهره‌برداران و همکاری میان این گروه‌ها در سطوح مختلف از مزرعه تا حوضه آبریز نقش در مدیریت پایدار منابع آب است.

این گزارش با هدف بررسی اهمیت استراتژیک لاین مرغ، نقش آن در امنیت غذایی و وضعیت وابستگی کشور در زنجیره تأمین ژنتیک طیور تدوین شده است. نتایج نشان می‌دهد که به‌رغم ظرفیت بالا در صنعت مرغ گوشتی، ایران در بخش لاین – که پایه تولید نژادهای مادر، اجداد و در نهایت جوجه یک‌روزه است – همچنان وابستگی قابل‌توجهی به واردات دارد. این وابستگی، کشور را در برابر تحریم‌ها، نوسانات قیمت جهانی و محدودیت‌های انتقال ژنتیک آسیب‌پذیر می‌کند و ریسک اختلال در عرضه پروتئین ارزان‌قیمت را افزایش می‌دهد. گزارش ضمن تحلیل وضعیت فعلی، مزیت‌ها، چالش‌ها، ساختار مالکیت و مقایسه‌های بین‌المللی، مجموعه‌ای از راهبردهای اجرایی و سیاستی برای توسعه لاین داخلی، تقویت تحقیق و توسعه ژنتیک، کاهش وابستگی و ارتقای پایداری زنجیره مرغ کشور ارائه می‌کند.